قطره ای از دریای بیکران کلام الهی :
آیه شماره 42 از سوره مبارکه عنکبوت
إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ مَا یَدْعُونَ مِن دُونِهِ مِن شىَْءٍ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ
خداوند آنچه را غیر از او میخوانند میداند، و او شکست ناپذیر و حکیم است. نکات تفسیری :
1- گرایشهاى غیر الهى انسان، زیر نظر خداست، خود را براى پاسخگویى آماده کنیم. «انّ اللّه یعلم ما یدعون...»
2- تشبیه شرک به تار عنکبوت، برخاسته از علم خداوند است. «کمثل العنکبوت... انّ اللّه یعلم ما یدعون...»
3- به جاى تکیه بر غیر خدا که مانند خانه ى عنکبوت سست و بى اساس است، به خداوند قوى و شکست ناپذیر توکّل کنیم. «و هو العزیز الحکیم»
4- توجّه ما به دیگران، به خداوند ضررى نمى رساند. «و هو العزیز»
5- عزّت خداوند همراه با حکمت است. (نه اینکه یک قدرت و صلابت بى منطق و حکمت باشد.) «العزیز الحکیم»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی :
آیه شماره 60 از سوره مبارکه فرقان
وَ إِذَا قِیلَ لَهُمُ اسْجُدُواْ لِلرَّحْمَانِ قَالُواْ وَ مَا الرَّحْمَانُ أَ نَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَ زَادَهُمْ نُفُورًا
و هنگامی که به آنان گفته شود: «برای خداوند رحمان سجده کنید!» میگویند:«رحمان چیست؟ ! (ما اصلا رحمان را نمی شناسیم!) آیا برای چیزی سجده کنیم که تو به ما دستور می دهی؟! سذللّه (این سخن را می گویند) و بر نفرتشان افزوده می شود! نکات تفسیری :
1- سجده، مظهر یکتاپرستى و روح ادیان توحیدى است. «اسجدوا» (از میان همهى تکالیف، تنها سخن از سجده به میان آمده است)
2- در امر به معروف، به دلیل امر خود اشاره کنید. «اسجدوا للرحمن» (دلیل سجده شما، رحمت گسترده ى خداوند است)
3- کفر و لجاجت باعث مى شود دعوت انبیا نه تنها کارساز نباشد، بلکه مایه ى زدگى و نفرت بیشتر کفّار از کلام حقّ شود. «زادهم نفوراً»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی :
آیه شماره 59 از سوره مبارکه فرقان
الَّذِى خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ مَا بَیْنَهُمَا فىِ سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلىَ الْعَرْشِ الرَّحْمَانُ فَسْئلْ بِهِ خَبِیرًا
همان (خدایی) که آسمانها و زمین و آنچه را میان این دو وجود دارد، در شش روز ( شش دوران) آفرید; سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت (وبه تدبیر جهان پرداخت، او خداوند) رحمان است; از او بخواه که از همه چیز آگاه است! نکات تفسیری :
1- آفرینش هستى، به تدریج صورت گرفته است. «خلق... فى ستّة ایّام»
2- خداوند هم جهان را آفرید و هم بر آن سلطه ى کامل دارد. «خلق... ثم استوى»
3- تدبیر هستى بر اساس رحمت الهى است. «ثم استوى على العرش الرّحمن»
4- سؤال کردن عیب نیست، ندانستن عیب است. «فاسئل به خبیرا»
5-مراجعه به کارشناس در معارف الهى لازم است. «فاسئل به خبیرا»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی :
آیه شماره 118 از سوره مبارکه مومنون
وَ قُل رَّبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنتَ خَیْرُ الرَّاحِمِینَ
و بگو: «پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن; و تو بهترین رحم کنندگانی! نکات تفسیری :
1- پیامبر معصوم نیز به رحمت و مغفرت خداوند نیاز دارد. «قل ربّ اغفر وارحم»
2- در دعا، ستایش از خدا را فراموش نکنیم. «ربّ اغفر وارحم و انت خیرالرّاحمین»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی:
آیه شماره 41 از سوره مبارکه ابراهیم
رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَلِوَالِدَیَّ وَلِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسَابُ
پروردگارا روزى که حساب برپا مى شود بر من و پدر و مادرم و بر مؤمنان ببخشاى . نکات تفسیری:
1- در دعا هم به خود توجّه کنید، «واجنبنى - واجعلنى - واغفرلى» و هم به دیگران. «وبنّى - ومن ذریّتى - و لوالدىّ وللمؤمنین»
2- انسان، هم باید به فکر نسل قبل باشد، «ولوالدىّ وللمؤمنین » و هم به فکر نسل بعد. «و من ذریّتى»
3 - در دعا، به فکر قیامت خود، فرزندان و جامعه باشید. «یوم یقوم الحساب»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی:
آیه شماره 61 از سوره مبارکه آل عمران
فَمَنْ حَاجَّکَ فیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکاذِبینَ
پس هر کس با تو در باره بندگى و رسالت عیسى (ع ) مجادله کرد بعد از علمى که از مطلب یافتى، به ایشان بگو بیائید ما فرزندان خود، و شما فرزندان خود را، ما زنان خود و شما زنان خود را، ما نفس خود، و شما نفس خود را بخوانیم و سپس مباهله کنیم و دورى از رحمت خدا را براى دروغگویان که یا مائیم، یا شما، درخواست کنیم نکات تفسیری:
1- اگر انسان ایمان به هدف داشته باشد، حاضر است خود و نزدیکترین بستگانش را در معرض خطر قرار دهد. «من بعد ما جائک من العلم»
2- فرزند دخترى، همچون فرزند پسرى، فرزند خود انسان است. «ابنائنا» بنابراین امام حسن و امام حسین علیهما السلام فرزندان پیامبرند.
3- علىّ بن ابى طالب علیه السلام، جان رسول اللَّه صلى الله علیه وآله است. «انفسنا»
4 - اهلبیت پیامبرعلیهم السلام مستجاب الدعوة هستند. «ابنائنا، نسائنا، انفسنا»
5- اگر مؤمنان محکم بایستند، دشمن به دلیل باطل بودنش عقب نشینى مى کند. «ندع... نبتهل»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی:
آیه شماره 107 از سوره مبارکه صافات
وَ فَدَیْناهُ بِذِبْحٍ عَظیمٍ
و آن ذبح را به ذبحى بزرگ عوض کردیم نکات تفسیری:
1- در فرهنگ دینى، ذبح حیوان براى دفع خطر مؤثّر است. «و فدیناه بذبح عظیم»
2- قربانى کردن، از سنّتهاى ابراهیمى است. «بذبح عظیم»
3- یک جرقه ى خالص، به یک جریان بزرگ تاریخى تبدیل مى شود. «بذبح عظیم» همه ساله صدها هزار گوسفند و گاو و شتر در قربانگاه اسماعیل به یاد او ذبح و قربانى مى شود.
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی:
آیه شماره 128 از سوره مبارکه بقره
رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَیْنِ لَکَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَکَ وَ أَرِنا مَناسِکَنا وَ تُبْ عَلَیْنا إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحیمُ
پروردگارا، و نیز ما را دو مسلمان براى خود بگردان و از ذریه ما نیز امتى مسلمان براى خودت بدار و مناسک ما را بما نشان بده و توبه ما را بپذیر که تو تواب و مهربانى ! نکات تفسیری:
1- به کمالات امروز خود قانع نشوید، تکامل و تداوم آنرا از خدا بخواهید. «ربنا و اجعلنا مسلمَین لک»
2- توجّه به نسل و فرزندان، یک دورنگرى عاقلانه و خداپسندانه است که حاکى از وسعت نظر و سوز وعشق درونى است وبارها در دعاهاى حضرت ابراهیم آمده است. «ومن ذریّتنا»
3- راه و روش بندگى را باید از خدا آموخت وگرنه انسان گرفتار انواع خرافات و انحرافات مى شود. «أرنا مناسکنا»
4- تا روح تسلیم نباشد، بیان احکام سودى نخواهد داشت. در اینجا ابراهیم علیه السلام ابتدا از خداوند روح تسلیم تقاضا مى کند، سپس راه و روش عبادت و بندگى را مى خواهد. «واجعلنا مسلمَین لک... ارنا مناسکنا»
5 - نیاز به توبه وبازگشت الطاف الهى، در هر حال و براى هر مقامى، ارزش است. «تب [در حدیث مى خوانیم: رسول اکرم صلى الله علیه وآله هر روز، هفتاد مرتبه استغفار مى نمود، با اینکه او معصوم بود و هیچ گناهى نداشت.] علینا»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی:
آیه شماره 58 از سوره مبارکه فرقان
وَ تَوَکَّلْ عَلىَ الْحَىِّ الَّذِى لَا یَمُوتُ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِهِ وَ کَفَى بِهِ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِیرًا
و توکل کن بر آن زنده ای که هرگز نمی میرد; و تسبیح و حمد او را بجا آور; و همین بس که او از گناهان بندگانش آگاه است! نکات تفسیری:
1- تکیه ى فانى بر فانى لغو است. «توکّل على الحىّ الّذى لایموت»
2- خدایى را وکیل بگیر که براى همیشه زنده است و اگر امروز به دشمن مهلت داد تا شاید از کارشکنى و کفر دست بردارد، فردا فرصت و مهلت دارد تا از او انتقام گیرد. «لایموت»
3- توکّل قلبى باید با تسبیح و حمد عملى همراه باشد. «و سبّح بحمد»
4 - خداوند به کارهاى جزئى مردم علم دقیق دارد. «بذنوب عباده»
5- گناهکاران نیز بندگان خدا هستند. «ذنوب عباده»
قطره ای از دریای بیکران کلام الهی:
آیه شماره 57 از سوره مبارکه فرقان
قُلْ مَا أَسْئلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَن شَاءَ أَن یَتَّخِذَ إِلىَ رَبِّهِ سَبِیلًا
بگو: «من در برابر آن (ابلاغ آیین خدا) هیچ گونه پاداشی از شما نمی طلبم; مگر کسی که بخواهد راهی بسوی پروردگارش برگزیند (این پاداش من است.)» نکات تفسیری:
1-رهبرى موفّق است که بى توقّعى خود را به مردم اعلام کند. «قل ما اسئلکم»
2- انسان، زمانى به اخلاص مى رسد که هیچ گونه پاداش مادّى و عنوانى و زبانى نخواهد. «ما اسئلکم من اجر»
3- انسان در انتخاب راه و عقیده آزاد است. «من شاء أن یتّخذ»
4- مزد انبیا این است که مردم خدا را بندگى کنند. «الى ربّه سبیلا»