مؤسسه قرآن و عترت علی بن موسی الرضا (ع)

.:: یا علی بن موسی الرضا (ع) ::.

سوره انشراح با بیان سه موهبت بزرگ از مواهب الهى ویژه پیامبر صلى الله علیه و آله آغاز مى‌شود. ابتدا شرح صدر پیامبر صلى الله علیه و آله به ‌گونه‌اى که آمادگى پذیرش وحى اداى حق رسالت و صبر در برابر سختی‌ها و تحمل آزار و اذیت  مردم را داشته باشد، مطرح گردیده است. سپس به سبک کردن بار سنگین رسالت و مسئولیت دشوار نبوت و هدایت مردم اشاره مى‌کند و در چهارمین آیه به بیان سومین نعمت یعنى بلندآوازه کردن نام آن حضرت مى‌پردازد که از مصادیق آن، این است که خداى سبحان نام پیامبر صلى الله علیه و آله را در اذان و اقامه و تشهد نماز در کنار نام خویش قرار داده است.

در پنجمین آیه به پیامبر مژده آسانى پس از دشوارى مى‌دهد: «فَاِنَّ مَعَ العُسرِ یُسراً» و در آیه بعد این مطلب را تکرار مى‌کند. گروهى از مفسران تکرار «العُسر» را به صورت معرفه دلیل بر یکى بودن آن دو دانسته و تکرار «یُسراً» را به صورت نکره دلیل بر تعدد و مغایرت آن دو با هم مى‌دانند، بنابراین مقصود آیه چنین است که در برابر هر عسر دو یسر وجود دارد: یک یُسر در دنیا و یسرى دیگر در آخرت.


دریافت
حجم: 18.4 مگابایت

سیزدهمین روز مهمانی خدا

سخن در بیان عظمت شب قدر است. معرفی این شب در این سوره مبارکه، خود دلیلی روشن بر ضرورت شناخت و اهتمام نسبت به آن است. «قدر»، حاصل «تقدیر» به معنای اجرای قدرت خداست که تعیّن و تشخّص حدود و اندازه­ها براساس اراده خدای قادر را در پی دارد. شب قدر، زمان تقدیر یک سال و لازمه آن، مشخص شدن حدود و اندازه­ها تا شب قدر سال بعد استشب نزول قرآن، شبی برتر از هزار ماه، شب تنزل فرشتگان و شب سلامت و گشایش درهای رحمت  ظاهر این آیه شریفه، انزال کل قرآن در شب قدر است و تعبیر «انزال» نیز مؤید این معناست، چون انزال به نزول دفعی اشعار دارد؛ چنان‌که «تنزیل» به نزول تدریجی. با توجه به آیه (شهر رمضان الذی أنزل فیه القرآن) می‌توان فهمید که این شب در ماه مبارک رمضان است و بیش از این را باید از اخبار و روایات استفاده کرد. از روایات استفاده می‌شود که این شب، یک شب معیّن در سالی مشخص نیست و هر سال تکرار می‌شود و یکی از سه شب نوزده، بیست و یک و بیست و سه ماه مبارک رمضان است...

 

دریافت
حجم: 18.8 مگابایت

دهمین روز مهمانی خدا


نهمین روز مهمانی خدا



سوره زلزال متشکل از هشت آیه در یک سیاق است که در دو دسته جای می گیرند
دسته اول. آیات یک تا شش: آیه اول ظرف است و آیات دوم و سوم به آن عطف شده است. آیه چهارم مظروف است و آیه پنجم با توجه به جار و مجرور آغاز آن: «بأنَّ » که متعلَّقش «تُحَدِّثُ» در آیه چهارم است، تعلیل آن به شمار می رود. آیه ششم نیز مظروف دیگری است که مربوط به برپایی قیامت است. ضمیر "ها" در پایان هر شش آیه مرجعش «ألارضُ » است
دسته دوم. آیات هفت و هشت اند که اسلوب هر دو شرط و جزاست: حرف "ف" در آغاز آیه هفتم: «فمَن یَعمَلْ» موجب ارتباط با دسته قبلی است و آیه هشتم عطف به آیه هفتم

غفلت، بیماری همیشگی بشر بوده است و انسان ها به راحتی از کنار خیرات و شرور کوچک، عبور می کنند و آن را به حساب نمی آورند. اگر گناه یا اشتباه کوچکی از آنان سر زند، آن را جدی نمی گیرند و یا اگر امکان خیری کوچک برایشان پیش آید، نسبت به آن بی توجهی می کنند (7 و 8). این در حالی است که خداوند، قادری که همه موجودات ریز و درشت را آفریده است، به اقتضای حکمت و عدالتش تمام اعمال خیر و شرّ انسان ها را، هر چند کوچک، ثبت و ضبط می کند تا در روز پسین همه را به انسان نشان داده، او را مورد محاسبه قرار دهد (6)، چه او تنها عادلی است که همتا ندارد و ذرّه ای خوبی یا بدی را چنان دقیق محاسبه می کند که گویی «مو را از ماست می کشد». این حقیقتی است که برخی از آن غافل اند و گمان نمی کنند که حتی کوچک ترین کارهایشان در آخرت به آن ها نشان داده می شود و در سرنوشت نهایی شان تأثیرگذار است. در چنین فضایی سوره زلزال نازل گشت...

دریافت
حجم: 20.6 مگابایت

خدای متعال در این سوره کریمه به ما می­فهماند که موازین هر انسانی یا ثقیل (سنگین) است یا خفیف (سبک)؛ البته واضح است که سنگینی و سبکی مراتبی دارد.

موازین ثقیل به معیارها و ملاکهای استوار و پایدار اطلاق می­شود و موازین خفیف همان معیارها و ملاکهای سست و ناپایدار است. بینش، گرایش و رفتاری که با موازین ثقیل سنجیده شود، همواره ارزشمند شناخته می­شود؛ چون موازین ثقیل از بین رفتنی نیست، اما بینش،  گرایش و کنشی که با موازین خفیف سنجیده شود، تا زمانی ارزشمند تلقی می­گردد که موازین خفیف باقی باشد، ولی به گاه نابودی این موازین، بی ارزشی آن آشکار خواهد شد.

موازین ثقیل بر جنبه مادی انسان استوار نیست. حیثیت مادی آدمی استحکام و استقراری ندارد و با وقوع قارعه، مانند پروانه­ای حیران و سرگردان و سبک و کم­وزن، به این سو و آن سو خواهد رفت، اما موازین ثقیل محکم است؛ البته نه از سنخ کوه. کوه که مظهر صلابت و استواری مادی است، با وقوع قارعه (روز کوبنده) متلاشی خواهد شد و بسان پشمی زده شده، نمایان خواهد گشت.

موازین ثقیل، تنها معیارها و ملاکهایی است که حتی در برابر قارعه و کوبندگی بی­مانندش استوار می‌ماند و از بین نمی‌رود. موازین دنیوی و مادی، حتی اگر به اندازه کوه محکم باشد، استوار نخواهد بود؛ پس چنین موازینی هرگز ثقیل نیست.

براین‌اساس، تنها موازین معنوی و الهی باقی می­ماند و تنها معیارها و ملاکهای خدایی، محکم و استوار است و کوبندگی قارعه در آنها اثری ندارد. از این روست که اگر کسی صاحب چنین موازینی باشد، در آن روز، زندگی همراه با رضایتی خواهد داشت و اگر کسی صاحب موازین خفیف باشد، در آن روز وانفسا به پرتگاه جهنم سقوط خواهد کرد.

 


دریافت
حجم: 19.5 مگابایت

 در جهان بینی اسلامی دنیا به مثابه بازاری است که در آن توشه آخرت تجارت می شود و سرمایه انسان در این تجارتخانه عمر اوست که لحظه به لحظه با گذشت زمان از آن کاسته می شود. سوره عصر در فضایی نازل شد که مردم شبه جزیره عرب در اوایل بعثت  در انواع لهو ولعب و سبقت در امور دنیوی مشغول بودند و از این نکته غافل.

سوره با سوگند خوردن به گذر زمان « والعصر» آغاز شده و در جواب قسم ضمن تذکر به اهمیت زمان بیان می دارد( فهم سباقی) که درگذر زمان به طور طبیعی همه انسان ها دچار خسران می شوند« ان الانسان لفی خسر»( فهم سباقی). الف و لام در واژه « الانسان» گویای آن است که این خسران شامل حال همه انسانها می شودو همه انسان ها از خسران که در واقع ضرر در اصل سرمایه است گریزی ندارند ...



دریافت
حجم: 20.9 مگابایت

 

سوره فیل در فضایی بر رسول خدا نازل گشت که دشمنان قرآن کریم و رسول حق بسان ابرقدرت­های غیر قابل شکست برابر اسلام صف­آرایی کرده، جز به نابودی آن راضی نمی­شدند. از طرف دیگر رسول اکرم و طرفداران جبهه­ حق، توان ظاهری مقابله با این دشمنان قدرتمند را نداشتند و این تقابل نابرابر می­توانست زمینه تضعیف حق­مداران و تقویت باطل­گرایان را فراهم سازد.

 

      در چنین موقعیتی صدای مبارک وحی این فضای موهوم را درهم شکست و با اشاره به واقعه تاریخی نابودی سپاه ابرهه با قدرت الهی و ناکامیشان در عزمشان برای تخریب کعبه، حضرت رسول را برای به‌ثمر رساندن هدف امیدوارتر کرد: ابتدا با خطاب به پیامبر اکرم اجمال داستان را می‌گوید که فعل الهی با اصحاب فیل بود (1) و با بیان تباهی نقشه ابرقدرت‌هایی که قصد تخریب خانه خدا را داشتند (2) به تقویت رسول خدا مقابل ابرقدرت­ها می‌پردازد (2). سپس چگونگی مقابله جنود الهی با سپاه فیل و هلاکت آنان را به تفصیل بیان می‌کند (3 تا 5).

 

 

دریافت
حجم: 20.2 مگابایت

ساختار سوره

  سوره ماعون از یک سیاق تشکیل شده است و هفت آیه آن در دو دسته جای می گیرند

  دسته اول :

   آیات یک تا سه اند که آیات دو و سه توضیح آیه اول بوده و با حروف عطف با هم مرتبط اند؛

 دسته دوم

 شامل آیات چهار تا هفت است که آیه چهارم با حرف عطف «فاء» فَوَیلٌ با آیات دسته قبلی در ارتباط است. و موصول ألَّذینَ در ابتدای آیات پنجم و ششم به ألمُصَلّینَ در آیه چهارم بازگشت دارد. آیه هفتم نیز با «واو»و یَمنَعونَ به یُراءونَ  در آیه ششم عطف شده است.

جهت سوره

   با گذشت زمان و افزایش تعداد مسلمانان و احترام و عزت اسلام شرایط جدیدی به وجود آمد که به نوبه خود آفاتی نیز همراه داشت؛ از جمله اینکه عده ای تصور می کردند که با گفتن شهادتین و تظاهر به شعائر اسلامی، ایمانشان حفظ می شود و در دنیا و عقبی سعادتمند خواهند شد (4 تا 6). اما مسلمانان برای احراز کامل مسلمانی، باید اموری را رعایت می کردند؛ مانند احسان به یتیم و مسکین (2 و 3) که با اعتقاد به دین ملازم بودند.. 

دریافت
حجم: 18.5 مگابایت

دسته بندی ها

حدیث هفته

حدیث 53

امام علی علیه السلام:

وَاللّهَ اللّهَ فِی الجِهادِ بِأَموالِکُم وأنفُسِکُم وألسِنَتِکُم فی سَبیلِ اللّهِ

خداى را، خداى را درباره جهاد با اموال و جان ها و زبان هایتان در راه خدا!

نهج البلاغة ، نامه 47